Bij de meeste statiegeldautomaten in Nederland staat naast de knop voor uitbetaling een tweede knop: doneren. Het bedrag gaat dan rechtstreeks naar een goed doel in plaats van naar je eigen bonnetje. Het is een klein detail dat iets groters blootlegt - statiegeld is allang niet meer alleen een prikkel om je flesje terug te brengen.

Het geld dat niemand ophaalt

Wie zijn flesje of blikje niet inlevert, krijgt de 15 of 25 cent niet terug. Dat geld verdwijnt niet: het blijft in het systeem en draagt bij aan de financiering ervan. Daarmee wordt het Nederlandse statiegeldsysteem voor een aanzienlijk deel betaald door precies de mensen die niet meedoen. Dat is niet per se oneerlijk - je kunt je geld altijd ophalen - maar het maakt wel duidelijk dat een niet-ingeleverd blikje twee keer kost: één keer aan zwerfafval, en één keer aan je portemonnee.

Van kleingeld naar doel

De doneerknop verandert daar iets aan. In plaats van dat het bedrag stilletjes in het systeem blijft hangen, kiest de inleveraar zelf een bestemming. Voor wie het bonnetje van een euro tachtig toch niet gaat missen, is het de makkelijkste vorm van geven die er bestaat - en het verklaart waarom de landelijke campagne rond statiegeld draait om één zin: lever in of doneer.

Bronnen

Statiegeldsysteem vooral betaald door wie vergeet in te leveren - VRT NWS
Statiegeld Nederland - lever in of doneer