Skilagjald á einnota drykkjarvöruumbúðir hefur verið við lýði á Íslandi um árabil og var hækkað í átján krónur á einingu. Hækkun af þessu tagi virðist smávægileg, en hún er nákvæmlega það inngrip sem skilagjaldskerfi þurfa reglulega á að halda.

Verðbólga étur upp hvatann

Skilagjald virkar aðeins svo lengi sem upphæðin er nógu há til að það sé óskynsamlegt að henda umbúðunum. Sú upphæð stendur í stað á meðan allt annað hækkar, og eftir nokkur ár er hvatinn orðinn óverulegur án þess að nokkur hafi tekið ákvörðun um það. Þess vegna hafa flest Norðurlöndin þurft að hækka sín gjöld - Noregur tvöfaldaði sitt árið 2017 og sá skilahlutfallið hækka í kjölfarið.

Hátt skilahlutfall, en ekki fyrir allt

Skilahlutfall umbúða á Íslandi hefur verið hátt, yfir 85 prósent fyrir flestar tegundir. Glerið sker sig hins vegar úr: endurvinnsluhlutfall glerumbúða var lengi nálægt núlli og markmiðin standa nú í 60 prósentum. Munurinn liggur ekki í viljanum heldur í hagkvæmninni - ál og PET eru verðmæt efni sem borgar sig að safna, en gler er þungt, ódýrt og dýrt að flytja á eyju sem á enga glerbræðslu.

Heimildir

Hækkun á skilagjaldi drykkjarvöruumbúða - Stjórnarráðið
Endurvinnslan